LIVEPRESS.MEDIA araşdırdığı mənbələrə istinadən xəbər verir ki, Şamanlar ənənəvi cəmiyyətlərdə fövqəltəbii qabiliyyətlərə malik olduğuna inanılan və öz icmalarına rəhbərlik edən, müalicəvi və dini rolları olan insanlardır. Şamanlar ümumiyyətlə meditasiya, müalicə üsulları və rituallar vasitəsilə mənəvi dünya ilə ünsiyyət qurmaq və insanların fiziki və mənəvi sağlamlığını yaxşılaşdırmaq qabiliyyətinə malik olduğu düşünülən insanlardır.
Şamanlar müxtəlif mədəniyyətlərdə müxtəlif adlarla çağırılır və hər bir cəmiyyətin özünəməxsus şamanizm adətləri və inancları vardır. Ümumiyyətlə, şamanlar ruhlar aləmi ilə ünsiyyət qurmaq, xəstəlikləri sağaltmaq, gələcəyi proqnozlaşdırmaq kimi qabiliyyətlərlə əlaqələndirilir.
Şamanizm bu şamanların tətbiq etdiyi və ümumiyyətlə təbiətə, ruhani varlıqlara və ruhlar aləminə əsaslanan inanc və təcrübə sistemidir. Şamanizm dünyanın müxtəlif mədəniyyət və cəmiyyətlərində müxtəlif formalarda mövcud olmuş və indi də mövcud olan inanc sistemidir.
Hər bir şaman icması və ya mədəniyyəti özünəməxsus şəkildə öz şaman təcrübələrini və inanclarını inkişaf etdirmiş və buna uyğun olaraq müxtəlif rituallar, nəğmələr, rəqslər və ya müalicə üsullarından istifadə etmişdir. Şamanlar çox vaxt öz icmalarında mühüm rol oynayır və təbiət, ruh dünyası və insanlar arasında tarazlığı qorumaq üçün çalışırlar.
Şamanlar inanırlar ki, özlərinə məxsus metodlardan istifadə edərək ruhlar aləmi ilə əlaqə saxlaya bilərlər. Bu ünsiyyətin necə baş verməsi müxtəlif mədəniyyətlərə və şaman ənənələrinə görə dəyişə bilər. Bəzi şamanlar trans vəziyyətinə girərək və ya meditasiya və rituallar vasitəsilə mənəvi dünya ilə əlaqə saxladıqlarını söyləyirlər. Bu ünsiyyətdə ruhlar aləmindən gələn məlumatlar rəhbərlik və ya müalicə məqsədləri üçün ola bilər.
Bu təcrübələr şamanlar üçün fərdi ola bilər və çox vaxt müəyyən icmanın inanc sisteminə və ya mədəni təcrübələrinə əsaslanır. Ruhlar dünyası ilə əlaqə şamanların özlərini ruhən hazırlaması, müəyyən ritualları yerinə yetirməsi və dərin fokuslanma və ya trans vəziyyətinə keçmə kimi texnikalar vasitəsilə baş verə bilər.
Bununla belə, bu rabitə növünün mövcudluğu və ya yoxlanılması ilə bağlı qəti elmi dəlil yoxdur. Bu cür təcrübələr çox vaxt şəxsi və mədəni inanclar əsasında şərh olunur. Buna görə də, şaman ünsiyyəti və ya mənəvi təcrübələrin mövcudluğu haqqında fikirlər müxtəlif inanc sistemləri və ya mədəniyyətlər arasında dəyişə bilər.
Şamanlar trans vəziyyətinə daxil olmaq üçün müxtəlif üsullardan istifadə edirlər. Bu üsullar ənənəvi şaman təcrübələrinə və şəxsi üstünlüklərə görə dəyişə bilər. Budur bəzi ümumi üsullar:
Ritual Rəqslər və Hərəkətlər: Ritmik rəqslər və ya təkrarlanan hərəkətlər şamanın zehni və emosional diqqətini saxlaya bilər. Bu rəqslər adətən musiqi, nağara və ya ritmik səslərlə müşayiət olunur.
Musiqi və Ritm: Nağara, alətlər və ya vokal səslər kimi musiqi alətləri şamanın transa girməsinə kömək edə bilər. Təkrarlanan ritmlər şamanın diqqətini cəmləməsinə və dərinləşməsinə kömək edə bilər.
Fokus və Meditasiya: Şamanlar meditasiya və fokus üsullarından istifadə edərək zehni və mənəvi dərinliyə nail olmağa çalışa bilərlər. Bu transa girmək üçün vacib elementdir.
Bitkilər və Təbii Maddələr: Bəzi mədəniyyətlərdə şamanlar transa səbəb olmaq üçün müəyyən bitkilərdən və ya təbii maddələrdən istifadə edə bilərlər. Bu bitkilər ritual məqsədlər üçün və ya şaman seanslarında istifadə edilə bilər.
Hipnoz Bənzər Texnikalar: Şamanlar özlərini trans vəziyyətinə salmaq üçün hipnoz kimi üsullardan istifadə edə bilərlər. Bu fokus və dərinliyi təmin etmək üçün istifadə edilə bilər.
Bu üsulların hər biri şamanın özünü mənəvi kontekstdə yerləşdirmək və transa girmək təcrübəsini dəstəkləmək üçün nəzərdə tutulub. Trans vəziyyətinə keçmək şamanların öz inanc sistemlərinə, mədəni təcrübələrinə və şəxsi təcrübələrinə əsaslanan bir prosesdir. Hər bir şaman və ya şaman ənənəsi bu keçid prosesini müxtəlif yollarla həyata keçirə və ya müəyyən edə bilər.
Şamanların və ya dövlət başçılarının ənənəvi bacarıqlarından istifadə edə bilməsi çox vaxt ölkənin rəsmi siyasəti və ya müasir cəmiyyətin idarə olunması ilə bağlıdır. Bu gün rəsmi olaraq tanınan və ya istifadə edilən şaman təcrübələri daha çox ənənəvi və mədəni mənada xüsusi icmaların daxilində yerləşir.
Bəzi hallarda, şaman ənənələri və ya inancları dövlət başçısı və ya dövlət orqanları tərəfindən mədəni tədbirlərdə və ya icmaların ənənəvi mərasimlərində təbliğ edilir və ya tanınır. Bununla belə, şamanların müasir dövlətin rəsmi siyasətində və ya idarə olunmasında fəal rol oynaması nadir haldır.
Müasir dövlət idarəçiliyində şaman bacarıqları və ya ənənələrindən istifadə çox vaxt mədəni və ya turistik fəaliyyətlərdə, mədəni irsin qorunması məqsədilə və ya müəyyən icmaların ənənəvi təcrübələrinin dəstəklənməsi çərçivəsində baş verə bilər. Bununla belə, bu vəziyyətlər çox vaxt müəyyən icmaların daxili işlərinə və mədəni irsinə hörmət etmək məqsədi daşıyır.
Müasir dövlətlər ümumiyyətlə elmi və hüquqi əsaslara söykənən rəsmi siyasətlərə malikdirlər və şaman praktikalarının belə siyasətlərdə formal rolu və müəyyən edilmiş mövqeyi yoxdur. Buna görə də, müasir dövlətçilikdə şaman bacarıqlarının və ya ənənələrinin rolu çox vaxt mədəni, ənənəvi və ya fərdi inanclarla məhdudlaşır.
Dövlət başçıları və ya dövlət idarəçiləri tərəfindən şamanların proqnozlaşdırma qabiliyyətlərindən və ya onların gələcəyi proqnozlaşdırmaq qabiliyyətindən istifadə etmələri ilə bağlı konkret elmi və ya sübuta əsaslanan dəlil yoxdur.
Şamanlar çox vaxt öz icmaları daxilində gələcəyə rəhbərlik etmək və ya proqnozlaşdırmaq kimi rollar alırlar. Bununla belə, müasir dövlətlərin rəsmi siyasətləri və qərar qəbuletmə prosesləri çox vaxt elmi məlumatlara, məsləhətçilərə və ya müxtəlif təcrübə sahələrinə əsaslanır.
Ənənəvi şaman təcrübələrinin və ya proqnozlaşdırma qabiliyyətlərinin dövlət başçıları və ya dövlət hökmdarları tərəfindən rəsmi şəkildə istifadə edilməsi və ya dövlət siyasətinə daxil edilməsi nadir haldır. Ümumiyyətlə, hökumətin siyasəti elmi məlumatlara və daha müasir qərar qəbul etmə proseslərinə əsaslanır.
Bəzi mədəni və ya ənənəvi inanclar ola bilsə də, qeyd etmək lazımdır ki, müasir dövlətlər ümumiyyətlə öz qərarlarını rəsmi məsləhətçilərə, elmi məlumatlara və müəyyən edilmiş protokollara əsaslanırlar. Odur ki, dövlət başçıları tərəfindən şamanların proqnozlaşdırma qabiliyyətindən formal şəkildə istifadə edilməsi müasir dövlətlərin strukturlarına ümumiyyətlə uyğun gəlməyə bilər.
Müəllif haqqında
