Alimlərdən xəbərdarlıq. Aşağı Yer orbiti sürətlə “yıxa” bilər
LivePress Xarici Mediaya istinadən bildirir:
Aşağı Yer orbitinin getdikcə daha çox peyklər və kosmik tullantılarla dolması böyük təhlükə yaradır. Peyklər arasında bir neçə təsadüfi toqquşma belə apokaliptik ssenariyə səbəb ola bilər.
Alimlərin fikrincə, səmada böhran getdikcə artır. Aşağı Yer orbiti getdikcə daha çox peyklər və kosmik tullantılarla dolduqca, bu bölgə birdən dağıdıcı dağıntı burulğanına çevrilə bilər.
Belə bir ssenaridə kosmosa çıxan hər vasitə böyük risk altında olarkən, qırılan parçaların Yerə düşərək ciddi təhlükələr yarada bilməsi də mümkündür.
O, PLANETƏ İNSANLIĞI TƏSİR EDƏ BİLƏR
Hələ nəzərdən keçirilməyən yeni bir araşdırma, NASA alimi Donald Kesslerin illər əvvəl irəli sürdüyü nəzəri ssenariyə əsaslanır. “Kessler sindromu” kimi tanınan bu modelə görə, peyklər arasında bir neçə təsadüfi toqquşma belə zəncirvari effekt yarada bilər ki, bu da toqquşmaların sayının artmasına və nəzarətsiz dağıntıların yığılmasına səbəb olur. Ən yaxşı halda, bu proses bəşəriyyəti öz planeti ilə məhdudlaşdırmaqla kosmosa uçuşları onilliklər geridə qoya bilər.
MİNLƏRƏ PEYK KOŞULUR
Bu gün əvvəlkindən daha çox peyk aşağı Yer orbitinə buraxılır və bu ssenarini getdikcə daha real edir. İlon Maskın SpaceX şirkəti təkbaşına 9000-dən çox həyatı məhdudlaşdıran peykdən ibarət “meqa bürc”ü idarə edir. Məlumdur ki, Amazon analoji sistem qurmağa hazırlaşır və Çin də öz meqa bürcü üzərində işləyir.
Kessler bu növ orbital fəlakətin uzun illər ərzində inkişaf edəcəyini proqnozlaşdırmışdı. Lakin yeni araşdırmalar başqa bir qaranlıq ehtimalı ortaya qoyur: Bəs bu proses birdən güclü günəş fırtınası ilə başlasaydı?
Günəşdən gələn bu cür partlayışlar Yerə elektromaqnit dalğaları ilə təsir edərək elektrik şəbəkələrini və rabitə sistemlərini poza bilər. Kifayət qədər güclü fırtınanın peyklərlə əlaqəni pozması və naviqasiya sistemlərini sıradan çıxarması nəzəri cəhətdən mümkündür.
Bu ehtimal xüsusilə narahatlıq doğurur. Çünki SpaceX-in aşağı orbitli peykləri bir-birinə və ya digər obyektlərə dəyməmək üçün daim manevr etməli olurlar. Şirkətin məlumatına görə, təkcə ötən il bu məqsədlə 300 mindən çox manevr həyata keçirilib.
PEYKLƏR ÜÇÜN QƏBAR SAATİ: 5,5 GÜNDƏ VAR EDƏCƏK
Belə bir böhranı araşdırmaq üçün tədqiqatçılar “CRASH saatı” adlı yeni ölçü hazırladılar. Bu göstərici günəş fırtınası kimi ekstremal hadisə zamanı peyklərin naviqasiya qabiliyyətini itirdiyi təqdirdə fəlakətli toqquşmanın nə qədər vaxt aparacağını hesablayır.
Nəticələr olduqca təəccüblüdür. Hesablamalara görə, aşağı Yer orbitində olan peyklər hər 36 saniyədən bir bir-birinə bir kilometr məsafədə gəlirlər. Müvafiq olaraq, peyk apokalipsisinin başlaması cəmi 5,5 gün çəkəcək. Belə ki, əgər belə bir günəş fırtınası baş versəydi, bəşəriyyətin müdaxilə etmək üçün çox məhdud vaxtı olardı.
Müəllif haqqında
